Tientallen is een getallenpuzzel die voortbouwt op het optellen onder elkaar dat je op school leerde. Schuif het hele bord, en getallen die elkaar raken tellen op. Er zit een addertje onder het gras: een som mag nooit voorbij het volgende ronde getal komen. Maak je precies 10, dan schuift die door naar de tientallen, maak je precies 100, dan naar de honderdtallen, enzovoort, zolang je het bord leeg weet te houden.
Spelregels van Tientallen
- Het bord is 5 bij 5 vakjes. Een spel begint met drie getallen, elk van 1 tot 5.
- Bij elke zet schuift elk getal op het bord zo ver mogelijk door: omhoog, omlaag, naar links of naar rechts.
- Raken twee getallen van hetzelfde soort elkaar, dan gaan ze samen in hun som. Eenheden gaan samen met eenheden (1 tot 9), tientallen met tientallen (10 tot 90), honderdtallen met honderdtallen, enzovoort.
- Een som mag nooit voorbij het volgende ronde getal komen. 3 + 4 is 7, maar 7 + 5 zou 12 zijn, voorbij 10, dus die twee blijven uit elkaar.
- Komt een som precies op het ronde getal uit, dan schuift hij een plaats door: 3 + 7 wordt een tiental, 40 + 60 wordt een honderdtal, 300 + 700 wordt een duizendtal.
- Getallen van een ander soort gaan nooit samen, ook niet als de som rond zou zijn: 10 en 5 blijven uit elkaar.
- Een getal gaat per zet hooguit één keer samen. Raken drie of meer getallen elkaar op een rij, dan gaat eerst het paar samen dat het dichtst bij de kant ligt waarnaar je schoof.
- Na elke zet die het bord verandert, wordt het getal bij Volgende op een willekeurig leeg vakje gezet. Nieuwe getallen zijn eerst 1 tot 5. Na 400 zetten komen er ook zessen, zevens, achten en negens bij, geleidelijk steeds vaker naarmate het spel vordert, zodat het bord steeds moeilijker leeg te houden is.
- Elke samenvoeging levert haar som aan punten op, dus een honderdtal maken is 100 punten waard. Het spel eindigt als geen enkele zet het bord nog kan veranderen.
Zo speel je op deze pagina
- Veeg met je vinger over het bord, sleep met de muis of druk op de pijltjestoetsen. W, A, S en D werken ook, net als de pijlknoppen onderaan het spel.
- Kijk naar het vak Volgende: het toont welk getal er na je zet verschijnt, zodat je kunt plannen waar het van pas komt.
- De markeerstiftkleur in elk getal laat zien hoe dicht het bij zijn ronde getal is. Een 7 is grotendeels ingekleurd, omdat hij nog maar een 3 nodig heeft.
- Bedenk je je? Met Ongedaan maken neem je je laatste zet terug. Dezelfde zet daarna brengt hetzelfde nieuwe getal, dus Ongedaan maken is een tweede blik, geen tweede worp met de dobbelsteen.
- Je spel, je beste score en je grootste getal worden in deze browser bewaard, dus je kunt de pagina sluiten en later verdergaan.
Tips voor een hoge score
- Leer de paren die samen tien zijn: 1 en 9, 2 en 8, 3 en 7, 4 en 6, 5 en 5. Je ziet ze overal.
- Wees voorzichtig met de grote getallen. Een 6, 7, 8 of 9 kan alleen met een klein getal samengaan, dus houd kleine getallen in de buurt in plaats van meer grote op te stapelen.
- Voeg kleine getallen niet te vroeg samen. Twee drieën zijn samen een 6, en die is lastiger te gebruiken dan twee drieën die elk een 7 kunnen afmaken.
- Houd je tientallen, honderdtallen en duizendtallen bij elkaar in één hoek en schuif vooral in twee richtingen, zodat de grote getallen de kleine niet in de weg zitten.
- Kijk voor elke zet naar het vak Volgende. Een 5 die eraan komt is perfect naast een andere 5, en een 1 kan een vastzittende 9 redden.
- Een vol bord is niet het einde als twee buren nog kunnen samengaan. Zoek naar dat ene paar voordat je opgeeft.
Veelgestelde vragen
- Wat is het verschil met andere spellen waarin je getallen samenvoegt?
- In de meeste van die spellen gaan alleen gelijke getallen samen, en wordt het getal bij elke samenvoeging verdubbeld. In Tientallen kunnen twee getallen van hetzelfde soort samengaan, zolang hun som niet voorbij het volgende ronde getal komt. De vraag bij elke zet is dus niet "waar ligt de gelijke tegel?" maar "wat heeft dit getal nodig om tien te worden?"
- Waarom heet het spel Tientallen?
- Omdat elk getal hier in tientallen groeit. Tien eenheden worden een tiental, tien tientallen een honderdtal en tien honderdtallen een duizendtal, precies zoals je bij een som onder elkaar iets onthoudt. Goed spelen betekent denken in tientallen: wat heeft dit getal nodig om het volgende ronde getal te halen?
- Waarom gaan mijn 7 en 5 niet samen?
- Omdat 7 + 5 gelijk is aan 12, en dat is voorbij 10. Een som mag het ronde getal erboven precies halen, maar nooit overschrijden. Je 7 heeft een 3 nodig, of een 1 en een 2 die eerst samengaan, en je 5 heeft nog een 5 nodig.
- Waarom gaat een 10 niet samen met een 5?
- Het zijn getallen van een ander soort. Zodra eenheden samen tien zijn, is het resultaat een tiental, en vanaf dan gaat het alleen nog samen met andere tientallen. Zo blijft elke plaats gescheiden, net als de kolommen in een som onder elkaar.
- Hoe lang duurt een spel? Is er een laatste getal om te halen?
- Er is geen laatste getal, maar elk spel loopt wel af. Een rustig spel duurt meestal 100 tot 300 zetten en levert getallen in de honderden op. Zorgvuldig spelen kan ruim meer dan duizend zetten duren en levert meestal ergens tussen 3.000 en 8.000 op, maar na zet 400 vullen de grotere nieuwe getallen (6 tot 9) het bord langzaam, dus ook het zorgvuldigste spel komt tot een einde. Een 10.000 is iets voor in de legendes.
- Kan ik een zet ongedaan maken?
- Ja, één zet tegelijk. Ongedaan maken zet het bord, de score en het volgende getal precies terug zoals ze waren. Maak je de zet ongedaan die een spel beëindigde, dan wordt het resultaat ook weer van je beste score afgehaald.
- Heb ik een account of een download nodig?
- Nee. Het spel draait in je browser op een telefoon, tablet of computer. Je spel en je records worden alleen in deze browser bewaard, en als je je browsergegevens wist, zijn ze weg.