Xiangqi, vaak Chinees schaken genoemd, is een van de meest gespeelde bordspellen ter wereld. Twee legers staan tegenover elkaar aan weerszijden van een rivier en het doel is de generaal van de tegenstander in de val te lokken. Ken je gewoon schaken, dan komt veel je bekend voor, tot een kanon over een stuk heen springt en je wagen slaat. Speel hier tegen de computer of met een vriend op één apparaat. Zijn de Chinese tekens nieuw voor je, zet de stukken dan om naar letters en leer al spelend.
De regels van xiangqi
Het bord heeft 9 kolommen en 10 rijen en de stukken staan op de kruispunten van de lijnen, niet in de vakjes. Door het midden loopt een rivier. Elke kant heeft een paleis, het gebied van drie bij drie punten met de gekruiste diagonalen. Rood begint, daarna zetten de spelers om de beurt.
- Generaal: zet één punt rechtdoor en blijft binnen het paleis. De twee generaals mogen elkaar nooit zien op een open kolom, zonder dat er een stuk tussen staat.
- Adviseur: zet één punt diagonaal en blijft binnen het paleis.
- Olifant: zet precies twee punten diagonaal en kan nooit de rivier over. Een stuk op het punt ertussen blokkeert hem.
- Paard: zet één punt rechtdoor en dan één punt diagonaal naar buiten. Een stuk op het eerste punt blokkeert het, dus een paard kan worden vastgezet.
- Wagen: zet elke afstand langs een lijn. Dit is het sterkste stuk.
- Kanon: zet als een wagen, maar slaat alleen door over precies één stuk heen te springen, van welke kleur ook. Dat stuk heet het scherm.
- Soldaat: zet één punt vooruit. Na de rivier mag hij ook één punt opzij. Hij gaat nooit achteruit.
Hoe een partij eindigt
- Schaakmat: je generaal wordt aangevallen en geen enkele zet kan hem redden. Je verliest.
- Geen zet meer: kun je helemaal niets meer zetten, dan verlies je, ook als je niet schaak staat. Anders dan bij gewoon schaken is pat dus geen remise.
- Opgeven: je kunt de partij op elk moment opgeven.
- Eeuwig schaak verliest: komt dezelfde stelling voor de derde keer voor, dan kijkt het spel naar alle zetten sinds de eerste keer. Gaven alle zetten van de ene kant schaak en niet alle zetten van de andere kant, dan verliest de kant die schaak gaf.
- Op deze site, met vereenvoudigde regels, is elke andere herhaling remise: komt een stelling voor de derde keer voor en gaf niemand eeuwig schaak, dan is de partij remise. Dat geldt ook voor een stuk dat wordt nagejaagd zonder schaak, en voor beide kanten die voortdurend schaak geven.
- 60 zetten per speler zonder te slaan is remise. Dat geldt ook als geen van beide kanten nog een wagen, paard, kanon of soldaat heeft.
Zo speel je op deze pagina
- Open Instellingen en kies je tegenstander: de computer, een vriend online of 2 spelers op één apparaat.
- Tegen de computer kies je Makkelijk, Gemiddeld of Moeilijk, en of je met Rood of Zwart speelt. Rood begint. Speel je met Zwart, dan draait het bord zodat jouw stukken onderaan staan.
- Tik of klik op een stuk om te zien waar het heen kan en tik dan op een gemarkeerd punt. Je kunt een stuk ook naar zijn bestemming slepen.
- De laatste zet blijft gemarkeerd en een generaal die schaak staat, wordt rood gemarkeerd. Geslagen stukken staan onder elke speler.
- Met Ongedaan maken neem je een zet terug. Tegen de computer gaat dat samen met het antwoord van de computer. Opgeven, onder Meer, beëindigt de partij en telt als verlies.
- Je instellingen, je score en de partij die bezig is, worden bewaard in deze browser, dus je kunt de pagina herladen en verdergaan.
Tips voor xiangqi
- Haal je wagens vroeg tevoorschijn. Een wagen die nog in de hoek staat, doet niets, terwijl hij ongeveer evenveel waard is als een kanon en een paard samen.
- Een populaire openingszet is een kanon naar de middelste kolom, gericht op de generaal van de tegenstander. Een paard naar voren halen om je middelste soldaat te dekken is een degelijk antwoord.
- Let op het scherm van het kanon. Als een stuk op de lijn tussen een kanon en zijn doel komt, kan dat de slag juist mogelijk maken, ook als het je eigen stuk is.
- Houd je paarden vrij. Een paard met een stuk op het eerste punt kan die kant niet op, dus kijk wat ernaast staat voordat je erop rekent.
- Haast je niet om adviseurs en olifanten te ruilen. Zonder hen is je generaal veel makkelijker aan te vallen, vooral door paarden en kanonnen.
- Gebruik de regel over generaals die elkaar zien. Je generaal beheerst zijn hele kolom, dus een enkel stuk van de tegenstander dat tussen de twee generaals staat, kan die kolom niet verlaten.
Veelgestelde vragen
- Wat is het verschil tussen xiangqi en gewoon schaken?
- De stukken staan op de lijnen in plaats van in vakjes, er is een rivier en een paleis en het kanon slaat op een eigen manier. Het doel lijkt op elkaar: de generaal van de tegenstander in de val lokken. Twee grote verschillen: als je niets meer kunt zetten, verlies je (geen remise), en de generaals mogen elkaar niet zien.
- Ik kan geen Chinees lezen. Kan ik toch spelen?
- Ja. Kies bij de spelinstellingen voor Letters en de stukken tonen letters in plaats van tekens. Het overzicht van de stukken op de pagina laat beide vormen zien, samen met hoe elk stuk zet, zodat je de tekens kunt leren wanneer je dat wilt.
- Wat gebeurt er als dezelfde zetten zich blijven herhalen?
- Als een stelling voor de derde keer voorkomt, is het spel afgelopen. Heeft de ene kant met elke zet schaak gegeven en de andere niet, dan verliest de kant die schaak gaf. Elke andere herhaling is remise. De pagina waarschuwt je als een stelling al twee keer is voorgekomen.
- Waarom mag mijn stuk niet zetten?
- Een zet is niet toegestaan als je eigen generaal daardoor schaak komt te staan, of als de twee generaals elkaar daardoor zien op een open kolom. Een stuk dat tussen de generaals staat, zit daardoor vaak vast. Ook olifanten en paarden kunnen worden geblokkeerd, zoals in de regels hierboven staat.
- Hoe sterk is de computer?
- Makkelijk kijkt maar een klein stukje vooruit en doet soms een onhandige zet, dus dat is goed om te leren. Gemiddeld geeft zelden zomaar een stuk weg, maar plant niet ver vooruit. Moeilijk kijkt veel zetten vooruit en verslaat de meeste gelegenheidsspelers. Op elk niveau kun je zetten ongedaan maken.
- Moet ik iets downloaden of een account maken?
- Nee. Het spel draait in de browser op een computer, tablet of telefoon, zonder iets te installeren en zonder account. Je score en de partij die bezig is, worden alleen in deze browser bewaard en zijn weg als je de browsergegevens wist.