Onluk

Onluk kuralları

• Tahta 5’e 5 karedir. Oyun, her biri 1 ile 5 arasında üç sayıyla başlar.
• Her hamlede tahtadaki bütün sayılar gidebildikleri yere kadar kayar: yukarı, aşağı, sola ya da sağa.
• Aynı türden iki sayı karşılaşırsa toplamlarına birleşir. Birlikler birliklerle (1–9), onluklar onluklarla (10–90), yüzlükler yüzlüklerle birleşir ve böyle devam eder.
• Toplam, bir sonraki yuvarlak sayıyı asla geçemez. 3 + 4 = 7 olur, ama 7 + 5 = 12 eder ve bu 10’u geçer; o yüzden o iki sayı ayrı kalır.
• Toplamı tam yuvarlak sayıya denk gelen birleşme bir basamak yükselir: 3 + 7 bir onluk, 40 + 60 bir yüzlük, 300 + 700 bir binlik yapar.
• Farklı türden sayılar, toplam yuvarlak olsa bile asla birleşmez: 10 ile 5 ayrı kalır.
• Bir sayı her hamlede en fazla bir kez birleşir. Bir sırada üç ya da daha fazla sayı karşılaşırsa, kaydırdığın tarafa en yakın çift önce birleşir.
• Tahtayı değiştiren her hamleden sonra Sıradaki olarak gösterilen sayı rastgele boş bir kareye yazılır. Yeni sayılar başta 1 ile 5 arasındadır. 400 hamleden sonra 6, 7, 8 ve 9 da çıkmaya başlar ve oyun ilerledikçe yavaş yavaş daha sık gelir; böylece tahtayı boş tutmak giderek zorlaşır.
• Her birleşme toplamı kadar puan getirir; yani bir yüzlük yapmak 100 puan eder. Hiçbir hamle tahtayı değiştiremediğinde oyun biter.

Bu sayfada nasıl oynanır

1. Tahtanın üzerinde parmağınla kaydır, fareyle sürükle ya da ok tuşlarına bas. W, A, S ve D de çalışır; oyunun altındaki ok düğmeleri de.
2. Sıradaki kutusuna bak: hamlenden sonra hangi sayının geleceğini gösterir, böylece nerede işe yarayacağını planlayabilirsin.
3. Her sayının içindeki fosforlu kalem rengi, yuvarlak sayısına ne kadar yaklaştığını gösterir. 7’nin büyük kısmı boyalıdır, çünkü yalnızca 3’e ihtiyacı vardır.
4. Fikrini mi değiştirdin? Geri al, son hamleni geri alır. Aynı hamleyi sonra tekrar yaparsan aynı yeni sayı gelir; yani Geri al ikinci bir zar atmak değil, ikinci bir bakıştır.
5. Oyunun, en iyi skorun ve en büyük sayın bu tarayıcıda saklanır; sayfayı kapatıp sonra devam edebilirsin.

Yüksek skor için ipuçları

• Toplamı on yapan çiftleri öğren: 1 ile 9, 2 ile 8, 3 ile 7, 4 ile 6, 5 ile 5. Onları her yerde göreceksin.
• Büyük sayılara dikkat et. 6, 7, 8 ya da 9 yalnızca küçük bir sayıyla birleşebilir; bu yüzden daha çok büyük sayı yığmak yerine yanlarında küçük sayılar tut.
• Küçük sayıları çok erken birleştirme. İki 3, kullanması daha zor bir 6 yapar; oysa o iki 3’ün her biri ayrı bir 7’yi tamamlayabilirdi.
• Onluklarını, yüzlüklerini ve binliklerini tek bir köşede topla ve çoğunlukla iki yöne kaydır; böylece büyük sayılar küçüklerin yolundan çekilir.
• Her hamleden önce Sıradaki kutusuna bak. Gelen bir 5, yanındaki başka bir 5 ile mükemmeldir; bir 1 ise sıkışmış bir 9’u kurtarabilir.
• Yan yana iki sayı hâlâ birleşebiliyorsa dolu bir tahta oyunun sonu değildir. Pes etmeden önce o tek çifti ara.

Sık sorulan sorular

Bu, diğer sayı birleştirme oyunlarından nasıl farklı?

Çoğu birleştirme oyununda yalnızca eşit sayılar birleşir ve her birleşme onları ikiye katlar. Onluk’ta aynı türden herhangi iki sayı, toplamları bir sonraki yuvarlak sayıyı geçmediği sürece birleşebilir. Yani her hamlede soru “eşi nerede?” değil, “bu sayının on olması için neye ihtiyacı var?” olur.

Oyunun adı neden Onluk?

Çünkü buradaki her sayı onlar halinde büyür. On birlik bir onluk, on onluk bir yüzlük, on yüzlük bir binlik yapar; tıpkı alt alta toplamada elde tutmak gibi. İyi oynamak onlarla düşünmektir: bu sayının bir sonraki yuvarlak sayıya ulaşması için neye ihtiyacı var?

Neden 7 ile 5 birleşmiyor?

Çünkü 7 + 5 = 12 eder ve bu 10’u geçer. Toplam üstündeki yuvarlak sayıya ulaşabilir ama onu asla geçemez. 7’nin bir 3’e ya da önce kendi aralarında birleşecek bir 1 ile 2’ye ihtiyacı var; 5’in ise başka bir 5’e.

Neden 10 ile 5 birleşmiyor?

Bunlar farklı türden sayılardır. Birlikler toplanıp on olunca ortaya bir onluk çıkar ve bundan sonra yalnızca diğer onluklarla birleşir. Bu, her basamağı ayrı tutar; tıpkı alt alta toplamadaki sütunlar gibi.

Bir oyun ne kadar sürer? Ulaşılacak son bir sayı var mı?

Son bir sayı yoktur, ama her oyun biter. Rahat bir oyun genellikle 100 ile 300 hamle sürer ve yüzlüklere ulaşır. Dikkatli oynarsan bin hamlenin çok üstüne çıkabilir ve genellikle 3000 ile 8000 arasında bir sayı yaparsın; ama 400. hamleden sonra gelen daha büyük yeni sayılar (6 ile 9 arası) tahtayı yavaş yavaş doldurur, bu yüzden en dikkatli oyun bile sonunda biter. 10000 yapmak efsanelik bir başarıdır.

Bir hamleyi geri alabilir miyim?

Evet, her seferinde bir hamle. Geri al; tahtayı, skoru ve Sıradaki sayıyı tam olarak önceki hâline getirir. Oyunu bitiren hamleyi geri alırsan sonucu da en iyi skorundan yeniden çıkar.

Hesap ya da indirme gerekiyor mu?

Hayır. Oyun telefonda, tablette ya da bilgisayarda tarayıcında çalışır. Oyunun ve rekorların yalnızca bu tarayıcıda saklanır; tarayıcı verilerini silersen onlar da silinir.