หมากล้อม

กติกาโกะ

• กระดานเป็นตารางขนาด 9, 13 หรือ 19 เส้นในแต่ละด้าน หมากวางบนจุดตัดของเส้น ไม่ใช่ในช่อง และจุดตรงขอบกระดานก็ใช้ได้
• ดำเล่นก่อน จากนั้นผลัดกันวางหมากตาละหนึ่งเม็ดบนจุดว่างจุดใดก็ได้ หมากที่วางแล้วจะไม่ขยับอีก
• จุดว่างที่อยู่ติดกับหมากด้านบน ล่าง ซ้าย และขวา เรียกว่าลมหายใจ หมากสีเดียวกันที่เชื่อมกันตามเส้นจะเป็นกลุ่มเดียวกันและใช้ลมหายใจร่วมกัน
• เมื่อหมากของคุณปิดลมหายใจสุดท้ายของกลุ่มฝ่ายตรงข้าม หมากทั้งกลุ่มนั้นจะถูกกินและยกออกจากกระดาน
• ห้ามวางหมากในจุดที่ไม่มีลมหายใจ ยกเว้นตานั้นกินหมากฝ่ายตรงข้ามได้จนมีลมหายใจขึ้นมา การวางในจุดแบบนี้เรียกว่าฆ่าตัวตายและทำไม่ได้
• ห้ามเดินตาที่ทำให้กระดานกลับไปเหมือนตำแหน่งใดก็ตามที่เคยเกิดขึ้นแล้ว เรียกว่าซูเปอร์โคะ กรณีที่พบบ่อยที่สุดคือโคะ เมื่อหมากเม็ดเดียวถูกกินในลักษณะที่อีกฝ่ายกินคืนได้ทันที อีกฝ่ายต้องไปวางที่อื่นก่อน
• แทนที่จะวางหมาก คุณกดผ่านได้ เมื่อผู้เล่นทั้งสองผ่านติดต่อกัน การเล่นจะหยุด
• จากนั้นผู้เล่นตกลงกันว่าหมากใดตาย คือหมากที่หนีการถูกกินไม่พ้นถ้าเล่นต่อไป หมากตายจะถูกยกออกแล้วนับกระดาน
• ถ้าตกลงกันไม่ได้ ฝ่ายใดก็เลือกเล่นต่อเพื่อตัดสินบนกระดานได้ และถ้าการเล่นหยุดเป็นครั้งที่สอง หมากทุกเม็ดที่ยังอยู่บนกระดานจะถือว่ารอด

การนับคะแนนแบบพื้นที่และโคมิ

หน้านี้นับแบบพื้นที่ตามกติกาจีน คะแนนของคุณคือจำนวนหมากของคุณบนกระดาน บวกจำนวนจุดว่างที่หมากของคุณล้อมไว้ฝ่ายเดียว จุดว่างที่ติดทั้งสองสีไม่เป็นของใคร หมากที่กินได้ไม่นับแยก การกินหมากเพียงทำให้พื้นที่ของคุณมากขึ้น

การเล่นก่อนได้เปรียบ ขาวจึงได้โคมิ คือแต้มชดเชยที่บวกเข้าไปในคะแนนรวม ที่นี่โคมิ 7.5 แต้ม และครึ่งแต้มนั้นทำให้เกมไม่มีทางเสมอ

ในเกมต่อหมาก ผู้เล่นที่อ่อนกว่าถือดำ และเริ่มด้วยหมาก 2 ถึง 9 เม็ดบนจุดดาว แล้วขาวเดินก่อน โคมิจะลดเหลือครึ่งแต้ม และขาวได้หนึ่งแต้มต่อหมากต่อหนึ่งเม็ด ตามกติกาจีน

การนับแบบอาณาเขตที่ใช้ในกติกาญี่ปุ่นและเกาหลี นับเฉพาะจุดว่างที่ล้อมได้ บวกหมากที่กินได้รวมหมากตาย เนื่องจากแต่ละฝ่ายวางหมากจำนวนใกล้เคียงกัน ทั้งสองวิธีจึงมักให้ผู้ชนะคนเดียวกัน และส่วนต่างมักเท่ากันหรือต่างกันหนึ่งแต้ม ความแตกต่างในทางปฏิบัติคือ เมื่อนับแบบพื้นที่ การปิดจุดกลางหรือวางในพื้นที่ตัวเองไม่เสียอะไร คุณจึงไม่เสียแต้มจากการเล่นให้ปลอดภัย

วิธีเล่นในหน้านี้

1. เปิดตั้งค่าแล้วเลือกคู่ต่อสู้ คือคอมพิวเตอร์ หรือ 2 คนในเครื่องเดียว ถ้าจะเล่นกับคนที่อยู่ที่อื่น เลือก “เพื่อนออนไลน์” เพื่อสร้างลิงก์
2. เลือกขนาดกระดาน ถ้าเล่นกับคอมพิวเตอร์ ให้เลือกง่าย ปานกลาง หรือยาก และเลือกว่าจะถือดำเล่นก่อนหรือถือขาวเล่นทีหลัง คุณให้หมากต่อแก่ฝ่ายดำได้ด้วย
3. ถ้าใช้เมาส์ จะเห็นหมากตรงจุดที่จะวางก่อนคลิก บนหน้าจอสัมผัส แตะครั้งแรกจะแสดงหมากพร้อมเส้นบอกแนวตามแถวและคอลัมน์ แล้วแตะจุดเดิมอีกครั้งเพื่อวาง แตะที่อื่นเพื่อย้ายได้ ปิดการทำงานนี้ได้ที่ “บนกระดาน”
4. หมากเม็ดล่าสุดมีวงเล็ก ๆ อยู่บนนั้น ตัวเลขข้างผู้เล่นบอกจำนวนหมากที่กินได้ และตรงกลางแสดงโคมิของขาว เปิดเลขตาเพื่อดูลำดับการเล่น ส่วนตัวอักษรและตัวเลขรอบกระดานใช้เรียกชื่อแต่ละจุด
5. กดผ่านเมื่อไม่มีตาที่มีประโยชน์เหลืออยู่ เมื่อทั้งสองฝ่ายผ่าน การเล่นจะหยุด หน้านี้จะทำเครื่องหมายกากบาทบนหมากที่คิดว่าตาย และแสดงพื้นที่ของแต่ละฝ่ายด้วยสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ
6. แตะกลุ่มใดก็ได้เพื่อเปลี่ยนเป็นตายหรือรอด ผลนับใต้กระดานจะอัปเดตตาม จากนั้นกด “ยอมรับผลนับ” หรือ “เล่นต่อ” เพื่อตัดสินข้อขัดแย้งบนกระดาน
7. ย้อนกลับจะยกเลิกตาล่าสุดของคุณพร้อมตาตอบของคอมพิวเตอร์ ยอมแพ้จะจบเกมทันที การตั้งค่า คะแนน และเกมที่เล่นค้างไว้บันทึกอยู่ในเบราว์เซอร์นี้

เคล็ดลับสำหรับมือใหม่

• เริ่มจากมุม แล้วไปด้านข้าง และค่อยเข้ากลางกระดาน มุมมีขอบกระดานช่วยกันสองด้าน จึงล้อมได้ด้วยหมากน้อยที่สุด
• นับลมหายใจ ก่อนวางทุกตา ดูว่ากลุ่มของคุณกลุ่มไหนเหลือหนึ่งหรือสองลมหายใจ และกลุ่มของคู่ต่อสู้เป็นอย่างไร
• กลุ่มหมากต้องมีสองตาจึงจะอยู่รอด คือจุดว่างสองจุดแยกกันภายในกลุ่มที่คู่ต่อสู้ปิดไม่ได้ กลุ่มที่มีตาเดียวถูกกินได้
• เชื่อมหมากเข้าด้วยกันเมื่อถูกตัด กลุ่มอ่อนสองกลุ่มเอาตัวรอดยากกว่ากลุ่มแข็งแรงกลุ่มเดียวมาก
• อย่าไล่กินทุกเม็ด บ่อยครั้งการทำให้ตำแหน่งตัวเองแข็งแรงแล้วไปยึดพื้นที่ว่างกว้าง ๆ ที่อื่นจะดีกว่า
• เมื่อคู่ต่อสู้วางหมากติดกับหมากของคุณ มักเป็นการลดลมหายใจ รับมือตรงนั้นก่อนจะไปวางจุดใหม่
• ช่วงท้ายเกม ปิดพรมแดนระหว่างพื้นที่ของคุณกับคู่ต่อสู้ และเติมจุดกลางให้หมด เมื่อนับแบบพื้นที่ หมากทุกเม็ดที่วางตรงนั้นคือหนึ่งแต้ม

เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์

คอมพิวเตอร์เป็นโปรแกรมของเราเอง มันจำลองเกมสุ่มสั้น ๆ หลายพันเกมจากตำแหน่งปัจจุบัน แล้วเลือกตาที่ชนะบ่อยที่สุด ไม่ได้ใช้ตำราเปิดเกมและไม่ได้ฝึกจากบันทึกเกมจริง

ระดับง่ายออกแบบมาสำหรับเกมแรก ๆ บนกระดาน 9 คูณ 9 ราวหนึ่งในสามของตามันจะวางแบบไม่ค่อยคิด แต่ไม่เคยพลาดการกินและไม่ปล่อยกลุ่มไว้ให้เหลือลมหายใจเดียว จึงเป็นคู่ซ้อมที่ดีตอนหัดกินหมากและสร้างตา ระดับปานกลางตอบภายในหนึ่งวินาทีหรือราว ๆ นั้น ระดับยากคิดได้นานถึงสามวินาที และทั้งสองระดับเล่นได้ดีที่สุดบนกระดาน 9 คูณ 9

บนกระดาน 13 คูณ 13 และ 19 คูณ 19 คอมพิวเตอร์ยังอ่อนจริง ๆ แม้ในระดับยาก มันป้องกันและกินหมากได้ดี แต่ไม่เข้าใจกลยุทธ์ภาพรวม กระดานใหญ่จึงเหมาะกับการฝึกแบบสบาย ๆ แต่คนที่เล่นเป็นแล้วน่าจะชนะได้

คำถามที่พบบ่อย

ต้องดาวน์โหลดหรือสมัครสมาชิกไหม?

ไม่ต้อง เปิดเล่นในเบราว์เซอร์ได้เลย ทั้งบนคอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต และมือถือ ไม่ต้องติดตั้งอะไรและไม่ต้องสร้างบัญชี

นี่คือเกมเดียวกับเว่ยฉีและบาดุกหรือเปล่า?

ใช่ โกะเป็นชื่อที่มาจากภาษาญี่ปุ่น ภาษาจีนเรียกเว่ยฉี ภาษาเกาหลีเรียกบาดุก และภาษาไทยเรียกหมากล้อม กติกาเหมือนกันทุกแห่ง ต่างกันเล็กน้อยเฉพาะการนับตอนจบเกม

ควรเริ่มจากกระดานขนาดไหน?

เริ่มจาก 9 คูณ 9 เกมสั้น ทุกตาสำคัญ และได้เจอการกิน โคะ และกลุ่มที่อยู่รอดทันที เมื่อคล่องแล้วค่อยขยับไป 13 คูณ 13 และเล่นกระดานเต็ม 19 คูณ 19 เมื่ออยากเล่นเกมแบบเต็มรูปแบบ

โคมิคืออะไร และทำไมขาวได้ 7.5 แต้ม?

โคมิชดเชยที่ดำได้เล่นก่อน 7.5 แต้มเป็นค่าที่ใช้ทั่วไปเมื่อนับแบบพื้นที่ และครึ่งแต้มทำให้เกมจบแบบเสมอไม่ได้

การนับแบบพื้นที่กับแบบอาณาเขตต่างกันอย่างไร?

การนับแบบพื้นที่ที่ใช้ในหน้านี้นับหมากของคุณบนกระดานบวกจุดว่างที่ล้อมไว้ การนับแบบอาณาเขตนับจุดว่างที่ล้อมไว้บวกหมากที่กินได้ ผู้ชนะแทบจะเป็นคนเดียวกันเสมอ เมื่อนับแบบพื้นที่ การวางหมากในพื้นที่ตัวเองไม่เสียอะไร คุณจึงเล่นให้กลุ่มปลอดภัยได้โดยไม่เสียแต้ม

โคะคืออะไร และทำไมกินคืนทันทีไม่ได้?

โคะคือรูปแบบที่หมากเม็ดเดียวถูกกิน และหมากที่กินก็ถูกกินคืนได้ทันที วนซ้ำไม่จบ ตาที่ทำให้ตำแหน่งซ้ำกับที่เคยเกิดขึ้นทำไม่ได้ ดังนั้นหลังกินโคะ อีกฝ่ายต้องไปวางที่อื่นก่อน ถ้าอีกฝ่ายไปวางขู่จุดที่คุณต้องตอบ เขาก็กลับมากินโคะคืนได้

ตัดสินหมากตายตอนจบเกมอย่างไร?

หลังทั้งสองฝ่ายผ่าน หน้านี้จะเสนอว่าหมากใดตาย และคุณแตะกลุ่มใดก็ได้เพื่อเปลี่ยน เมื่อเล่นกับคอมพิวเตอร์ ระบบจะยอมรับผลนับเมื่อเครื่องหมายของคุณตรงกับที่คอมพิวเตอร์เห็นว่าตาย ถ้าไม่ตรงก็ต้องเล่นต่อเพื่อตัดสินบนกระดาน กินหมากที่คุณคิดว่าตายให้หมด เพราะเมื่อหยุดเล่นอีกครั้ง หมากทุกเม็ดที่เหลือจะถือว่ารอด

หมากต่อทำงานอย่างไร?

ผู้เล่นที่อ่อนกว่าถือดำได้ โดยเริ่มด้วยหมาก 2 ถึง 9 เม็ดบนจุดดาว และสูงสุด 5 เม็ดบนกระดานเล็ก จากนั้นขาวเดินก่อน โคมิลดเหลือครึ่งแต้ม และขาวได้หนึ่งแต้มคืนต่อหมากต่อหนึ่งเม็ด หมากต่อแต่ละเม็ดเทียบได้ประมาณหนึ่งระดับฝีมือ

คอมพิวเตอร์เก่งแค่ไหน?

ระดับง่ายเหมาะกับมือใหม่จริง ๆ บนกระดาน 9 คูณ 9 ระดับปานกลางและยากแข็งแกร่งกว่าและเล่นได้ดีที่สุดบนกระดานเล็ก ซึ่งจะทำให้มือใหม่ต้องออกแรงกว่าจะชนะ บนกระดาน 19 คูณ 19 แม้ระดับยากก็ไม่หนักมือ คนมีประสบการณ์จะชนะได้ไม่ยาก

เล่นกับเพื่อนได้ไหม?

ได้ เลือก “2 คน เครื่องเดียว” เพื่อผลัดกันเล่นบนเครื่องเดียว หรือ “เพื่อนออนไลน์” เพื่อส่งลิงก์ เมื่อเล่นออนไลน์ ผู้เล่นทั้งสองจะทำเครื่องหมายหมากตายด้วยกัน และนับเมื่อยอมรับทั้งคู่

บันทึกคะแนนไว้ให้ไหม?

บันทึกให้ การตั้งค่า คะแนน และเกมที่เล่นค้างไว้จะอยู่ในเบราว์เซอร์นี้ เมื่อกลับมาก็ยังอยู่ ไม่มีการส่งข้อมูลไปที่ไหน และการล้างข้อมูลเบราว์เซอร์จะลบข้อมูลเหล่านี้